Sayı 05 | Haziran 2008

  • Arşiv

  • 12 Mart’ta Aşkın Sağı Solu: Yarın Yarın ve Sancı’da Eril Bakış*

    Çimen Günay -Erkol - June•08

    Bu makalede Laura Mulvey’in 1975’te ünlü sinema dergisi Screen’de yayımladığı ve feminist sinema eleştirisinde önemli bir adım olarak kabul edilen “Görsel Haz ve Anlatı Sineması” başlıklı yazısında ortaya attığı eril bakış kavramı kullanılarak iki 12 Mart romanı incelenmektedir. Mulvey’in bu yazısında kıyasıya eleştirdiği bakma hiyerarşilerini Pınar Kür’ün 1976’da yayımlanan ilk romanı Yarın Yarın ile Emine Işınsu (Öksüz)’nun 1974’te yayımlanan romanı Sancı’dan yola çıkarak ele aldığımızda, 12 Mart’ın politik kamplaşma ve çatışma ortamında yazılan bu iki anlatıda erkek roman kişilerinin bakış konusunda bir yetkinlik ile donatıldığını görürüz. Bu yetkinlik, tıpkı Mulvey’in öngördüğü gibi, seyredilen kadının değersizleştirilmesi, cezalandırılması, kurtarılması veya fetişe dönüştürülerek tehlikelerinden arındırılması üzerine kurulu bir bakma konumu yaratmaktadır. Yarın Yarın ve Sancı, bireylerin kişisel mutlulukları ile ideolojik adanmışlıkları arasında yaşadıkları gerilimden hareketle, birey olmanın anlamını sorgular ve bu sorgulamada aşkın yerini tartışırlar. Her iki romanda da olayların akışını belirleyen, öyküye istekleri ve edimleri ile yön veren erkek karakterler ve benliklerini yaşamlarındaki erkeklerin bakışlarına ve arzularına teslim eden kadın karakterler bulunmaktadır. Yarın Yarın ve Sancı’nın kadınların bakışın öznesi de olabileceklerini bir anıştırma ile geçiştirmeleri ve her iki romanın sonunda bu tip kadınların içine düştüğü derin mutsuzluk ve acizlik, eril bakışın üstünlüğünü vurgular. Bu makale, eril bakışın yetkinliği ve üstünlüğü tartışmasından yola çıkarak, farklı politik görüşlere mensup iki kadın yazar tarafından yazılan Yarın Yarın ve Sancı’da kadınların erkeklerin gözünden nasıl kaydedildiğini incelemeyi, kadınların bakış hiyerarşisindeki yerlerini tanımlamayı ve bu anlatılardan toplumsal cinsiyet rollerine içkin güç dinamiklerini belirginleştiren ipuçları yakalamayı amaçlamaktadır.

    Share Button

    Tam Metin

    Feminist Yaklaşımlar'a Destek Olun

    Sevgili Feminist Yaklaşımlar Okurları,
    Dergimizin çıkabilmesini sağlayacak altyapı koşulları ancak okurlarımızın oluşturacağı bir dayanışma ağı ile mümkün olacaktır. Bu nedenle desteklerinizi bekliyoruz.

    Destekleriniz için hesap numaraları:

    GARANTİ BANKASI TL HESABI:

    1295 – 6299722 RUMELİ HİSARÜSTÜ
    TR49 0006 2001 2950 0006 2997 22

    GARANTİ BANKASI USD HESABI:

    1295 – 9089232 RUMELİ HİSARÜSTÜ
    TR93 0006 2001 2950 0009 0892 32

    Adres: Boğaziçi Gösteri Sanatları Org. Eğitim ve Yay. Hiz. Ltd. Şti.
    Tomtom Mahallesi, Kaymakam Reşat Bey Sok. 9/1 Beyoğlu – İstanbul

    Tel/Faks: (0 212) 251 19 21
    E-posta:  info@feministyaklasimlar.org

    Feminist Yaklaşımlar'a Yazın

    Feminist Yaklaşımlar Yayın Kılavuzu'na buradan ulaşabilirsiniz.

    Duyurular

    Feminist Tarihin Peşinde
    kitabı çıktı...

    Teşekkürler

    Katkılarından dolayı
    Global Fund For Women’a teşekkür ederiz.

    Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.