Sayı 05 | Haziran 2008

  • Arşiv

  • Laiklik ve Din ve Vicdan Özgürlüğü Çekişmesinde Sorunlar: Din ve Vicdan Özgürlüğü Açısından Başörtüsü

    Öykü Didem Aydın - June•08

    Yazıda, Anayasal din ve vicdan özgürlüğü, salt inanç, düşünce ve hareket özgürlüğünün bir uzantısı olarak ele alınan türban takma eyleminin sınırlanıp sınırlanamayacağı ele alınmıştır. Bu alanda normatif-etik bir çerçeveden yola çıkarak Anayasal düzleme ulaşan değerlendirmeler, özellikle üniversitelerde türbanın yasaklanamayacağı fikrini savunmaktadır. Bu çerçevede türban sorunu, öncelikle, laiklik ilkesi ile din ve vicdan özgürlüğü arasındaki sosyolojik çatışmaya işaret eden önemli başlıklardan biri olarak ele alınmış ve türban takmanın hangi özgürlük olduğunun saptanmasının zorluğuna değinilmiştir. Türbanın yerine göre hem “oluş biçimi ve hareket özgürlüğü”, hem de düşünce ve inanç özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğü ve dini vecibeleri yerine getirme özgürlüğü bağlamında değerlendirilebileceği belirtildikten sonra başörtüsü veya türbanın çarşaftan farkı ortaya konulmuştur. Türbanın yasaklanması çerçevesinde “onlar iktidarda olsalar bizim özgürlüklerimizi daha da sınırlarlar” yaklaşımının gerekçe olamayacağı; türban takanın saikinin, sandığımız kadar önemli olamayacağı; türban takmayanın tepkisel hislerinin türbanın yasaklamasına gerekçe olamayacağı; kamu hizmetinden yararlanan öğrenciler söz konusu olduğunda yasağın gerekçelendirilmesinin son derece güç bir hal aldığı; teokrasi tehlikesi gözetilerek türbanın yasaklanması konusunda türban takmanın teokratik düzene geçmek tehlikesi bakımından son derece soyut ve belirsiz bir konumda kaldığı savlanmıştır. Yazıda, “türbanlının türban takmaya mecbur bırakıldığı” savı ve kadın haklarını koruma gerekçesi ile türbanın yasaklanması konuları da liberal bireyci seçim özgürlüğünü açısından değerlendirilmiştir. Başörtüsünün yasaklanmasını, öğretmenlerin başörtüsü açısından da ele yazıda, özellikle Federal Alman Anayasa Mahkemesi kararlarının bu soruna yaklaşımına değinilmiştir. Bu çerçevede Türk Anayasa Mahkemesi’nin ilk yaklaşımları ile Batı Avrupa Anayasa Mahkemeleri ve Amerikan Yüksek Mahkemesi’nin yaklaşımları arasındaki bazı çarpıcı farklar ortaya konulmuştur. Türban ve kamusal alan tartışması, “salt devlet nüfuzunun egemen olmadığı sivil toplum alanları çerçevesinde düşünce ve bilim özgürlüğünün azami koruma görmesi gereken bir ortam olarak üniversite” fikri açısından ele alınmıştır. Son olarak “bir rejim tanımı olarak laiklik ve türban” başlığı altında Anayasal değerlendirmelerde bulunulmuş ve yeni türban serbestisi değerlendirilmiştir.

    Share Button

    Tam Metin

    Feminist Yaklaşımlar'a Destek Olun

    Sevgili Feminist Yaklaşımlar Okurları,
    Dergimizin çıkabilmesini sağlayacak altyapı koşulları ancak okurlarımızın oluşturacağı bir dayanışma ağı ile mümkün olacaktır. Bu nedenle desteklerinizi bekliyoruz.

    Destekleriniz için hesap numaraları:

    GARANTİ BANKASI TL HESABI:

    1295 – 6299722 RUMELİ HİSARÜSTÜ
    TR49 0006 2001 2950 0006 2997 22

    GARANTİ BANKASI USD HESABI:

    1295 – 9089232 RUMELİ HİSARÜSTÜ
    TR93 0006 2001 2950 0009 0892 32

    Adres: Boğaziçi Gösteri Sanatları Org. Eğitim ve Yay. Hiz. Ltd. Şti.
    Tomtom Mahallesi, Kaymakam Reşat Bey Sok. 9/1 Beyoğlu – İstanbul

    Tel/Faks: (0 212) 251 19 21
    E-posta:  info@feministyaklasimlar.org

    Feminist Yaklaşımlar'a Yazın

    Feminist Yaklaşımlar Yayın Kılavuzu'na buradan ulaşabilirsiniz.

    Duyurular

    Feminist Tarihin Peşinde
    kitabı çıktı...

    Teşekkürler

    Katkılarından dolayı
    Global Fund For Women’a teşekkür ederiz.

    Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.